భారతదేశ చరిత్రలోనే అత్యంత బ్లాక్ డేగా మిగిలిపోయిన 2019 పుల్వామా ఉగ్రదాడిలో హంజా బుర్హాన్ పాత్ర అత్యంత కీలకమైనది. నాడు జైష్-ఎ-మహమ్మద్ ఉగ్రవాది అదిల్ అహ్మద్ దార్ పేలుడు పదార్థాలతో నిండిన వాహనంతో సీఆర్‌పీఎఫ్ (CRPF) కాన్వాయ్‌ను ఢీకొట్టడంతో 40 మంది భారత జవాన్లు వీరమరణం పొందారు. ఈ ఘాతుకానికి వెనుక ఉండి నెట్‌వర్క్‌ను నడిపించడంలో, ఉగ్రవాదులకు అవసరమైన రవాణా, ఇతర వసతులు సమకూర్చడంలో పుల్వామాలోని రత్నీపోరా ప్రాంతానికి చెందిన ఈ హంజా బుర్హాన్ కీలక పాత్ర పోషించాడని నిఘా వర్గాలు గుర్తించాయి. అతడి వినాశకర కార్యకలాపాలను తీవ్రంగా పరిగణించిన భారత ప్రభుత్వం, 2022లోనే బుర్హాన్‌ను చట్టబద్ధంగా ఉగ్రవాదిగా ప్రకటించింది. తాజాగా అతడు హతమవ్వడంతో పుల్వామా అమరవీరుల కుటుంబాల్లో సంతోషం వ్యక్తమవడమే కాకుండా దేశవ్యాప్తంగా హర్షాతిరేకాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

జమ్మూ కాశ్మీర్ లోయలో అల్-బదర్ ఉగ్రవాద సంస్థను బలోపేతం చేయడానికి, భారత్‌కు వ్యతిరేకంగా యువతను రెచ్చగొట్టడానికి బుర్హాన్ ఒక పెద్ద నెట్‌వర్క్‌ను నడిపించేవాడు. అతడి మరణం ఆ సంస్థ యొక్క భవిష్యత్తు ప్రచారాలకు, కొత్త నియామకాలకు, తీవ్రవాద భావజాల వ్యాప్తికి కోలుకోలేని దెబ్బ అని రక్షణ శాఖ అధికారులు అభివర్ణించారు. కాశ్మీరీ యువతను తప్పుదోవ పట్టించి ఉగ్రవాదం వైపు ఆకర్షించడానికి అల్-బదర్ సంస్థ ఉపయోగించిన ఆన్‌లైన్ పోస్టర్లు, రెచ్చగొట్టే వీడియోలు, డిజిటల్ సామగ్రిని సృష్టించి పంపిణీ చేయడంలో ఇతడే ప్రధాన పాత్రధారి. అమాయక యువత మనసుల్లో భారత్ పట్ల ద్వేషాన్ని నూరిపోస్తూ, ఉగ్రవాదాన్ని ఒక ఆకర్షణీయమైన మార్గంగా చూపించే వారి “కథన యుద్ధం” (Narrative War) వ్యూహానికి బుర్హాన్ ఒక మైండ్ లాంటివాడని అధికారులు తెలిపారు.

భద్రతా సంస్థల విశ్లేషణ ప్రకారం, హంజా బుర్హాన్ కేవలం మాటలతో సరిపెట్టకుండా క్షేత్రస్థాయిలో యువత చేతికి ఆయుధాలు ఇచ్చేలా ప్రోత్సహించేవాడు. అలాగే ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలకు నిధులు సమకూర్చుకోవడానికి కాశ్మీర్ లోయలో సరిహద్దుల అవతల నుండి జరిగే మాదకద్రవ్యాల (Drugs) అక్రమ రవాణా నెట్‌వర్క్‌ను కూడా ఇతడే పర్యవేక్షించేవాడు. ఇలా ఇతడి మాయమాటలకు లోనై అల్-బదర్ సంస్థలో చేరిన ఎందరో స్థానిక యువకులపై భారత భద్రతా దళాలు తదనంతర కాలంలో కఠినమైన చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాల నిరోధక చట్టం (UAPA) కింద కేసులు నమోదు చేసి జైలుకు తరలించాయి. లోయలో ఉగ్రవాదం ఊపిరి పీల్చుకోవడానికి కారణమైన అంతర్గత మిలిటెంట్ నెట్‌వర్క్‌లకు ఇతడు ఒక బలమైన వెన్నుముకగా నిలిచాడు.

ఈ మొత్తం పరిణామాన్ని భారత భద్రతా వర్గాలు ఒక పెద్ద “సమాచార రంగ విజయం”గా (Information Warfare Victory) అభివర్ణించాయి. జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు తర్వాత, ఉగ్రవాదులు నేరుగా దాడులు చేయలేక సోషల్ మీడియా ద్వారా డిజిటల్ ప్రచారం మరియు మానసిక ప్రభావ ప్రచారాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్నారు. దీనిని ముందే ఊహించిన భారత సైన్యం, హైబ్రిడ్ రాడికలైజేషన్ నెట్‌వర్క్‌లలో పాలుపంచుకుంటున్న డిజిటల్ హ్యాండ్లర్లు, రిక్రూటర్లు, సిద్ధాంతకర్తలను ఏరిపారేయడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇప్పుడు హంజా బుర్హాన్ లాంటి డివిజన్ మరియు కమాండ్ స్థాయి లీడర్ హతమవ్వడం వల్ల, లోయలో అల్-బదర్ సంస్థకు పోస్టర్లు డిజైన్ చేసేవారు, ప్రచారం చేసేవారు కరువై ఆ సంస్థ కార్యాచరణ పరంగా, మానసికంగా పూర్తిగా కుప్పకూలిపోవడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది.

ఆర్టికల్ 370 రద్దు తర్వాత సరికొత్త వ్యూహాలతో, టార్గెట్ కిలింగ్స్ (లక్షిత దాడులు) ద్వారా కాశ్మీర్‌లో మళ్లీ ఉనికిని చాటుకోవాలని చూస్తున్న పాక్ శక్తులకు ఈ ఘటన ఒక గట్టి హెచ్చరిక. పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ (PoK) లోపల సురక్షిత స్థావరాలలో దాక్కున్నప్పటికీ, అక్కడ కూడా ఉగ్రవాదుల కదలికలపై నిఘా ఉంచే సామర్థ్యాన్ని, కార్యాచరణ పరిధిని ఈ పరిణామం ప్రతిబింబిస్తోందని రక్షణ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఈ భయం కారణంగానే ప్రస్తుతం నియంత్రణ రేఖ అవతల ఉన్న మిగతా ఉగ్రవాద సంస్థలు కూడా తమ కమాండ్ నిర్మాణాలను, నెట్‌వర్క్‌లను పునర్వ్యవస్థీకరించుకోవడానికి తీవ్రమైన ఒత్తిడిని మరియు భయాందోళనలను ఎదుర్కొంటున్నాయి.