గతంలో పత్రికలు రోజుల తరబడి ప్రజల అభిప్రాయాలను ప్రభావితం చేసేవి. పార్లమెంట్ చర్చలు, సాంప్రదాయ మీడియా మాత్రమే రాజకీయ వేదికలుగా ఉండేవి. కానీ నేటి డిజిటల్ యుగంలో ప్రభుత్వ నిర్ణయం వెలువడిన నిమిషాల్లోనే విమర్శలు, మద్దతు, మీమ్స్, ఫ్యాక్ట్-చెక్స్ రూపంలో స్పందనలు వస్తున్నాయి. కేవలం ఎన్నికల సమయంలోనే కాకుండా నిరంతరాయంగా రాజకీయ కమ్యూనికేషన్ సాగుతోంది.

డిజిటల్ మాధ్యమాల విస్తరణతో నాయకులకు, సామాన్య పౌరులకు మధ్య దూరం తగ్గింది. ఒక విదేశీ విధానం లేదా ప్రభుత్వ పథకాన్ని కేవలం జర్నలిస్టులే కాకుండా సామాన్య ప్రజలు కూడా నేరుగా సామాజిక మాధ్యమాలలో విశ్లేషిస్తున్నారు. దీనివల్ల గతంలో ఏ నాయకుడూ చూడని స్థాయి పబ్లిక్ విజిబిలిటీని మోదీ ఎదుర్కొంటున్నారు. సానుకూల, వ్యతిరేక స్పందనలు క్షణాల్లో వస్తుండటంతో వార్తల చక్రం గంటల వ్యవధిలోనే మారిపోతోంది. ఈ వాతావరణంలో పరిపాలనతో పాటు వేగంగా స్పందించడం కూడా నాయకత్వానికి ముఖ్యంగా మారింది.

స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన కొత్తలో దేశ నిర్మాణం, ఆహార భద్రత, ప్రభుత్వ సంస్థల స్థాపన వంటి ప్రాథమిక అవసరాలపైనే ప్రజలు అంచనాలు పెట్టుకున్నారు. కానీ నేటి పౌరులు ఆధునిక హైవేలు, విమానాశ్రయాలు, వేగవంతమైన డిజిటల్ సేవలు, పారదర్శక సంక్షేమ పథకాలు, ఉద్యోగ అవకాశాలు, బలమైన జాతీయ భద్రతను కోరుకుంటున్నారు. ప్రజల ఆదాయాలు పెరగడం, అంతర్జాతీయ స్థాయి సౌకర్యాలను చూడటం వల్ల ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల నుండి వారు ఎక్కువ ఆశిస్తున్నారు.

ఒకప్పుడు ప్రభుత్వ సేవల కోసం కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సి వచ్చేది. కానీ ఇప్పుడు ఆ సేవలన్నీ ఆన్‌లైన్‌లో వేగంగా లభించాలని ప్రజలు కోరుకుంటున్నారు. యూపీఐ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రియల్ టైమ్ చెల్లింపుల వ్యవస్థగా అవతరించింది. ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం దేశంలో 85 శాతానికి పైగా ఇళ్లలో కనీసం ఒక స్మార్ట్‌ఫోన్ ఉంది. ఈ డిజిటల్ మార్పు వల్ల ప్రైవేటు యాప్‌ల తరహాలోనే ప్రభుత్వ సేవలు కూడా సులభంగా ఉండాలని ప్రజలు భావిస్తున్నారు.

కేవలం దేశీయ అంశాలే కాకుండా అంతర్జాతీయ దౌత్యం, ఆర్థిక వృద్ధి, మౌలిక వసతుల కల్పనపై కూడా నిరంతర చర్చలు జరుగుతున్నాయి. జీ20 సదస్సు లాంటి గ్లోబల్ ఈవెంట్స్, భారీ ప్రాజెక్టులు నిరంతరం టీవీ ఛానళ్లు, ఆన్‌లైన్ వేదికల్లో విశ్లేషణకు గురవుతున్నాయి. ప్రతి విజయం లేదా లోపం జాతీయ చర్చగా మారుతోంది. దీనివల్ల ఐదేళ్లకు ఒకసారి కాకుండా ప్రతి నిమిషం ప్రజలు ప్రభుత్వాన్ని అంచనా వేస్తున్నారు.

2014లో మోదీ మొదటిసారి ప్రధాని అయినప్పుడు దేశంలో ఇంటర్నెట్ వాడకం చాలా తక్కువ. కానీ నేడు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డిజిటల్ జనాభా కలిగిన దేశాల్లో భారత్ ఒకటిగా నిలిచింది. ఇందిరా గాంధీ, రాజీవ్ గాంధీ లేదా అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి కాలంతో పోలిస్తే ఇప్పుడు నాయకత్వాన్ని చూసే కోణం మారింది. సమాచారాన్ని తక్షణమే అందుకోవడం, అంతే వేగంగా స్పందించడం ప్రజలకు అలవాటైంది.

నెహ్రూ రేడియో, ప్రింట్ మీడియా కాలంలో దేశాన్ని నడిపించారు. మోదీ ప్రతి చర్యను తక్షణమే పరీక్షించే డిజిటల్ కనెక్టెడ్ ఇండియాను నడిపిస్తున్నారు. ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్, సంక్షేమం, దౌత్యం ఏదైనా సరే తీవ్రమైన పబ్లిక్ స్క్రూటినీ మధ్య సాగుతోంది. మోదీ సుదీర్ఘ పాలన రికార్డు వైపు వెళ్తున్న ఈ తరుణంలో, భారత ప్రజాస్వామ్యం ఎన్నికల సమయం నుండి నిరంతర పౌర భాగస్వామ్య వ్యవస్థగా రూపాంతరం చెందింది.