Last Updated:
Electricity Demand: ఎల్‌నినో ప్రభావం రాష్ట్ర విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థపై తీవ్ర ఒత్తిడిని పెంచుతోంది. తీవ్ర వర్షాభావం, ఊహించని ఎండలు, ఉక్కపోత వెరసి వానాకాలంలోనూ రాష్ట్రంలో విద్యుత్ వాడకం మునుపెన్నడూ చూడని స్థాయికి చేరింది.
సాధారణంగా వర్షాకాలంలో తెలంగాణ రోజువారీ గరిష్ఠ విద్యుత్ డిమాండ్ 12 వేల నుంచి 15 వేల మెగావాట్లలోపే నమోదవుతుంది. కానీ ఈ ఏడాది వానలు లేకపోవడంతో పంటల సాగు కోసం 20 లక్షల వ్యవసాయ బోర్లపై ఆధారపడటం, గృహావసరాలకు ఏసీల వాడకం విపరీతంగా పెరగడం, పరిశ్రమల అవసరాలు తోడై డిమాండ్ ఆకాశాన్నంటుతోంది. ఎత్తిపోతల పథకాల మోటార్ల వాడకమే నిరుడు రోజుకు 450 మెగావాట్లు ఉండగా, ప్రస్తుతం ఏకంగా 1,800 మెగావాట్లకు చేరింది. దీని ఫలితంగా సెప్టెంబరు 30న చరిత్రలోనే తొలిసారిగా రాష్ట్రంలో గరిష్ఠ విద్యుత్ డిమాండ్ 19,892 మెగావాట్లకు చేరి సరికొత్త రికార్డు సృష్టించింది. గత ఏడాది సెప్టెంబరు 30న నమోదైన 10,520 మెగావాట్లతో పోలిస్తే ఇది ఏకంగా 89% అధికం.
సాధారణంగా ఏటా 6 నుంచి 7 శాతం మేర వృద్ధిరేటు అంచనాతో సరఫరా ఏర్పాట్లు చేసుకుంటారు. అయితే రోజువారీ డిమాండ్ ఏకంగా 23% నుంచి 38% వరకు అనూహ్యంగా పెరగడంతో డిస్కంలు తలకిందులవుతున్నాయి. లోటును పూడ్చుకునేందుకు భారత ఇంధన ఎక్స్ఛేంజీ (IEX) ద్వారా యూనిట్కు గరిష్ఠ ధర అయిన రూ. 10 చెల్లించేందుకు రాష్ట్ర డిస్కంలు సిద్ధపడినా సరిపడా విద్యుత్ లభించడం లేదు. ఉదాహరణకు అక్టోబరు 1న సాయంత్రం 4 గంటల సమయంలో 2,036 మెగావాట్ల విద్యుత్ కావాలని యూనిట్కు రూ. 10 చొప్పున కోరగా, కేవలం 328 మెగావాట్లు మాత్రమే లభించడం తీవ్ర కొరతకు అద్దం పడుతోంది. రాష్ట్రంలో సెప్టెంబరు 28న వినియోగించిన 8.8 కోట్ల యూనిట్లలో జెన్‌కో సొంత ప్లాంట్ల నుంచి సమకూరింది 9.5 కోట్ల యూనిట్లే. మిగతా విద్యుత్‌ను అధిక ధరలకు బయట మార్కెట్లోనే కొనుగోలు చేయాల్సి వచ్చింది. పగటివేళ సౌర విద్యుత్ ద్వారా 6 కోట్ల యూనిట్లు లభిస్తున్నప్పటికీ, సాయంత్రం 6 గంటల నుంచి ఉదయం 6 గంటల వరకు సౌరశక్తి లేకపోవడంతో రాత్రి వేళల్లో విద్యుత్ సమకూర్చుకోవడం పెను సవాలుగా మారింది.
రిజర్వాయర్లలో నీరు లేక జలవిద్యుదుత్పత్తి దాదాపు నిలిచిపోవడం సంక్షోభాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేసింది. మరోవైపు థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రాలు బొగ్గు కొరతతో కొట్టుమిట్టాడుతున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా 180 థర్మల్ ప్లాంట్లలో ఉండాల్సిన 6.03 కోట్ల టన్నుల బొగ్గు నిల్వల్లో ప్రస్తుతం 31% మాత్రమే ఉంది. తెలంగాణ విషయానికొస్తే, రాష్ట్ర థర్మల్ ప్లాంట్లలో కనీస నిల్వలు 20.83 లక్షల టన్నులు ఉండాల్సి ఉండగా, కేవలం 5.57 లక్షల టన్నులు (27%) మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నాయి. సింగరేణి గనుల్లో జీ-11 గ్రేడ్ బొగ్గు ఉత్పత్తి సరిపడా లేకపోవడంతో కొత్తగూడెం (800 మెగావాట్లు), భద్రాద్రి (1,080 మెగావాట్లు), యాదాద్రి (3,200 మెగావాట్లు) ప్లాంట్లలో పూర్తిస్థాయి విద్యుదుత్పత్తి సాధ్యం కావడం లేదు.
వచ్చే నెలల్లో చలికాలం ప్రారంభమైతే ఏసీల వాడకం, ఖరీఫ్ సాగు తగ్గి డిమాండ్ కొంత తగ్గుముఖం పట్టే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, జనవరి నుంచి మొదలయ్యే రబీ సీజన్‌లో వ్యవసాయ బోర్ల వాడకం మళ్లీ గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుతుంది. అప్పటికల్లా థర్మల్ కేంద్రాల్లో బొగ్గు నిల్వలను సమకూర్చుకోకపోతే ఫిబ్రవరి, మార్చి నెలల్లో తీవ్ర విద్యుత్ సంక్షోభం తలెత్తే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఎల్‌నినో తీవ్రతపై ముందస్తు హెచ్చరికలు ఉన్నప్పటికీ డిస్కంలు సరైన విద్యుత్ కొనుగోలు ఒప్పందాలు (PPAs) చేసుకోకపోవడం వల్లనే ఈ పరిస్థితి తలెత్తింది. రాత్రి సమయాల్లో సరఫరా నిరాటంకంగా సాగేందుకు బ్యాటరీ ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్ (BESS), పంప్డ్ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టుల నిర్మాణంపై వేగంగా దృష్టి సారించాలి. రాబోయే రబీలో విద్యుత్ భారాన్ని తగ్గించేందుకు రైతులు ఆరుతడి పంటలు వేసేలా వ్యవసాయ శాఖ చైతన్యపరచాలని, కోల్ ఇండియాతో నాణ్యమైన బొగ్గు సరఫరాకు దీర్ఘకాలిక ఒప్పందాలు చేసుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
