ఈనాడులో వచ్చిన కథనం ప్రకారం…. జస్టిస్‌ పి.ఎస్‌. నరసింహ, జస్టిస్‌ ఆలోక్‌ ఆరాధే ధర్మాసనం ఇచ్చిన ఈ తీర్పు మహిళల హక్కుల పరిరక్షణ దిశగా కీలక అడుగుగా భావిస్తున్నారు. తండ్రి మరణం తర్వాత ఆయన నిర్వహిస్తున్న చౌక ధరల దుకాణం (రేషన్ షాప్) లైసెన్స్‌ను తనకు బదిలీ చేయాలని కోరిన ఒక మహిళ పిటిషన్‌ను పరిశీలించిన కోర్టు, ఆమె అభ్యర్థనను సమర్థించింది. ఇదే అంశంపై గతంలో ప్రతికూల తీర్పు ఇచ్చిన అలహాబాద్ హైకోర్టు నిర్ణయాన్ని సుప్రీంకోర్టు రద్దు చేసింది.

ఈ కేసు నేపథ్యాన్ని పరిశీలిస్తే, ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఒక ఉత్తర్వు వివాదానికి కేంద్రబిందువైంది. ఆ ఉత్తర్వు ప్రకారం వివాహం జరిగిన తర్వాత అత్తింటికి వెళ్లిన కుమార్తెను పుట్టింటి కుటుంబ సభ్యురాలిగా పరిగణించరాదని పేర్కొన్నారు. ఈ నిబంధన ఆధారంగా కారుణ్య నియామకాలు లేదా కుటుంబానికి సంబంధించిన ఇతర హక్కుల విషయంలో వివాహిత కుమార్తెలను అర్హులుగా గుర్తించలేదు. దీనిని బాధిత మహిళ న్యాయస్థానంలో సవాలు చేశారు.

విచారణ సందర్భంగా సుప్రీంకోర్టు పలు కీలక అంశాలను గుర్తించింది. రేషన్ షాపు నిర్వహించిన తండ్రి మరణించిన తర్వాత కుటుంబ బాధ్యతలను ఆ మహిళే భుజాన వేసుకున్నారని, తల్లికి అండగా నిలిచిందని కోర్టు పేర్కొంది. అంతేకాకుండా దివ్యాంగురాలైన సోదరి సంరక్షణ బాధ్యతను కూడా ఆమె నిర్వహిస్తున్నట్లు గుర్తించింది. వివాహం జరిగినప్పటికీ పుట్టింటి కుటుంబంతో అనుబంధాన్ని కొనసాగిస్తూ అదే గ్రామంలో నివసిస్తూ కుటుంబ అవసరాలను చూసుకుంటున్న విషయాన్ని ధర్మాసనం ప్రస్తావించింది.

తండ్రి మరణం తర్వాత తల్లి పేరుపై కొనసాగిన రేషన్ షాప్ లైసెన్స్‌కు, తల్లి మరణానంతరం ఆమె దరఖాస్తు చేసుకున్న విషయాన్ని కూడా కోర్టు పరిగణనలోకి తీసుకుంది. కుటుంబ సభ్యులు ఆమెపై ఆధారపడి ఉన్నారన్న వాస్తవాన్ని అధికారులు సైతం అంగీకరించిన నేపథ్యంలో, ఆ మహిళకు రేషన్ షాప్ లైసెన్స్ జారీ చేయాలని అధికారులను ఆదేశించింది.

ఈ సందర్భంగా సుప్రీంకోర్టు చేసిన వ్యాఖ్యలు మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. వివాహం జరిగినంత మాత్రాన కుమార్తె కుటుంబ బంధాలు తెగిపోవని, ఆమె పుట్టింటి కుటుంబంతో ఉన్న సంబంధం కొనసాగుతూనే ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది. ఒకవేళ వివాహిత కుమారుడు వేరే ప్రాంతంలో నివసించినా అతడిని కుటుంబ సభ్యుడిగానే పరిగణిస్తుంటే, అదే ప్రమాణాన్ని కుమార్తె విషయంలో వర్తింపజేయకపోవడం సమానత్వ సూత్రానికి విరుద్ధమని పేర్కొంది.

న్యాయ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఈ తీర్పు భవిష్యత్తులో కారుణ్య నియామకాలు, కుటుంబ ప్రయోజనాలు, ప్రభుత్వ పథకాల అమలు వంటి అనేక అంశాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా వివాహిత మహిళల హక్కులను పరిమితం చేసే పాత విధానాలను పునఃసమీక్షించాల్సిన అవసరాన్ని ఈ తీర్పు మరోసారి గుర్తు చేసింది. మహిళలకు సమాన అవకాశాలు, సమాన హక్కులు కల్పించాలన్న రాజ్యాంగ లక్ష్యానికి ఈ తీర్పు బలమైన మద్దతుగా నిలుస్తుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.