బాబా బర్ఫానీ సాక్షాత్తు పరమేశ్వరుడు, దేవదేవుడు,కాలాతీతుడు. ఆయన ఈ రూపాన్ని కేవలం అమర్‌నాథ్ గుహలో మాత్రమే చూడవచ్చు. బహుశా మరెక్కడా ఇటువంటి అద్భుతం ఉండకపోవచ్చు. అమర్‌నాథ్ గుహలో మంచుతో కూడిన శివలింగం సహజంగానే ఏర్పడుతుంది.ఇది సంవత్సరంలో ఈ సమయంలో మాత్రమే కనిపిస్తుంది. శివభక్తులు ఈ మంచు శివలింగాన్ని ‘బాబా బర్ఫానీ’ అని పిలుస్తారు. స్వయంభువుగా ఏర్పడిన ఈ మంచు శివలింగం, చంద్రుడిలాగే పెరుగుతూ, తరుగుతూ ఉంటుంది.

వాస్తవానికి, బాబా బర్ఫానీ ప్రకృతిపై ఆధారపడి ఉంటారు. అంటే ప్రకృతియే ఆదిశక్తి, జగదంబ, పార్వతీ దేవి. శివుడు, శక్తి ఒకదానికొకటి పరిపూరకరమైనవి,ఒకరు లేకుండా మరొకరు అసంపూర్ణం. అమర్‌నాథ్ గుహలో ఏర్పడే మంచు శివలింగాన్ని ప్రకృతి సహకరించినంత కాలం మాత్రమే ప్రజలు దర్శించుకోగలరు. సూర్యుని వేడి పెరిగి వాతావరణం వెచ్చగా మారేకొద్దీ, ఆ మంచు శివలింగం కరగడం మొదలవుతుంది.

అమర్‌నాథ్ యాత్ర ప్రారంభంలో మంచు శివలింగం కనిపిస్తుంది. కానీ వేడి పెరిగేకొద్దీ అది కరిగిపోతుంది. ఈ యాత్ర ‘శ్రావణ పూర్ణిమ’ వరకు కొనసాగినప్పటికీ, కేవలం మహాదేవుని అనుగ్రహం పొందిన వారికి మాత్రమే ఆ మంచు శివలింగాన్ని దర్శించుకునే భాగ్యం కలుగుతుంది.

బాబా బర్ఫానీ అదృశ్యమైనప్పుడు ఆ దైవ రూపాన్ని దర్శించుకునే అవకాశం లేనందున భక్తులు నిరాశకు గురవ్వవచ్చు. అయినప్పటికీ ఆ మంచు శివలింగం ఉన్న ప్రదేశంలో పూజా కార్యక్రమాలు కొనసాగుతూనే ఉంటాయి. ఈ ఆచారాలలో పాల్గొనడాన్ని శివభక్తులు తమ అదృష్టంగా భావిస్తారు. అమర్‌నాథ్ యాత్ర నిర్ణీత కాలం వరకు కొనసాగుతుంది.

అమర్‌నాథ్ గుహలో, పరమశివుడు పార్వతీదేవికి ఏకాంతంగా అమరత్వానికి సంబంధించిన కథను వినిపించాడు. అయితే మధ్యలోనే పార్వతీదేవి నిద్రపోయింది. అమర్‌నాథ్‌కు బయలుదేరే ముందు పరమశివుడు నంది, చంద్రుడు, గణేశుడు, పాములు, పంచభూతాలను వదిలిపెట్టాడు. తద్వారా అమరత్వ రహస్యాన్ని కేవలం పార్వతీ దేవి మాత్రమే, మరెవరూ కాదని గ్రహించగలిగారు. ఈ సంఘటన కారణంగానే అమర్‌నాథ్ గుహకు అంతటి విశిష్టత లభించింది. అక్కడ ‘బాబా బర్ఫానీ’ని పూజిస్తారు.