స్కిల్ ఇండియా ప్రారంభ రోజుల్లో కేవలం సంఖ్యపైనే దృష్టి పెట్టారు. కానీ ప్రస్తుత దశలో నాణ్యమైన వ్యవస్థ నిర్మాణానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. సెప్టెంబర్ 2023లో ప్రారంభించిన స్కిల్ ఇండియా డిజిటల్ హబ్ ఇందుకు ఒక నిదర్శనం. గతంలో విడివిడిగా ఉన్న PMKVY, NAPS, DDU-GKY, జన్ శిక్షణ సంస్థాన్, పీఎం విశ్వకర్మ లాంటి ఐదు వేర్వేరు పోర్టల్స్‌ను ఆధార్ అనుసంధానిత అకౌంట్‌తో ఒకే చోటికి చేర్చారు. ఇందులో శిక్షణ రికార్డులు, సర్టిఫికేట్లు సురక్షితంగా దాచుకోవచ్చు. ఈ డిజిటల్ హబ్‌లో ఇప్పటివరకు 1.5 కోట్లకు పైగా అభ్యర్థులు నమోదు చేసుకున్నారు. 23 భాషల్లో 1,000 కంటే ఎక్కువ కోర్సులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఇది అభ్యర్థుల నైపుణ్యాలను యజమానులు సులభంగా ధృవీకరించుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.

అప్రెంటిస్‌షిప్ విధానంలో ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన సంస్కరణలు అద్భుతమైన ఫలితాలను ఇస్తున్నాయి. ఏప్రిల్ 2025 నుండి మార్చి 2026 మధ్య కాలంలో రూ.40.10 లక్షల మందికి పైగా అప్రెంటిస్‌ల బ్యాంక్ ఖాతాల్లోకి నేరుగా రూ.562.75 కోట్ల నిధులు జమయ్యాయి. మధ్యవర్తుల ప్రమేయం లేకుండా ప్రభుత్వ వాటా 25 శాతం నిధులు నేరుగా లబ్ధిదారులకు అందుతున్నాయి. ఆర్థిక సంవత్సరం 2025–26లో దాదాపు 12.35 లక్షల మంది అప్రెంటిస్‌లుగా చేరగా, 6.42 లక్షల మంది శిక్షణ పూర్తి చేసుకున్నారు. సెప్టెంబర్ 2025లో ప్రవేశపెట్టిన ‘సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ ప్రొఫిషియెన్సీ’ ద్వారా మార్చి నాటికి 67,711 మందికి డిజిటల్ గుర్తింపు పత్రాలు లభించాయి. దీనివల్ల అభ్యర్థుల ప్రతిభను ఎవరైనా సులభంగా తెలుసుకోవచ్చు.

డిజిటల్ విప్లవంతో పాటు భౌతిక వసతుల కల్పన కోసం అక్టోబర్ 2025లో రూ.60,000 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ‘పీఎం-సేతు’ (PM-SETU) పథకానికి ఆమోదం తెలిపారు. వృత్తి విద్యా రంగానికి ప్రపంచంలోనే ఇది ఒక అతిపెద్ద పెట్టుబడిగా నిలిచింది. ఈ పథకం ద్వారా 1,000 ప్రభుత్వ ఐటీఐ సంస్థలను అత్యాధునికంగా ఆధునీకరిస్తున్నారు. ఇందులో పరిశ్రమల భాగస్వామ్యంతో సరికొత్త సిలబస్‌ను రూపొందిస్తున్నారు.

మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా జూలై 2025లో 6 నుండి 12వ తరగతి విద్యార్థుల కోసం ‘సోర్’ (SOAR) కార్యక్రమాన్ని నైపుణ్యాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ప్రారంభించింది. ఇందులో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ బేసిక్స్, అల్గారిథమ్స్, మెషిన్ లెర్నింగ్, నైతిక విలువలపై ఆన్‌లైన్ ద్వారా శిక్షణ ఇస్తున్నారు. ఇప్పటివరకు 2.3 లక్షల మంది విద్యార్థులు ఇందులో చేరారు. అలాగే PMKVY 4.0 కింద ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, గ్రీన్ జాబ్స్, డిజిటల్ సర్వీసెస్ లాంటి రంగాల్లో 69 ప్రత్యేక కోర్సులు ప్రవేశపెట్టారు. మార్చి 31, 2026 నాటికి 36 రాష్ట్రాల్లోని 737 జిల్లాలలో 27.24 లక్షల మందికి శిక్షణ ఇచ్చారు. కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27లో విద్యా రంగానికి కేటాయింపులను 8.27 శాతం పెంచి రూ.1.39 లక్షల కోట్లకు చేర్చారు.

అప్రెంటిస్‌షిప్ పథకాల్లో మహిళల భాగస్వామ్యం 2024–25లో ఉన్న 22.79 శాతం నుండి 2025–26 నాటికి 25.80 శాతానికి పెరిగింది. మహిళల కోసం రవాణా సౌకర్యాలు, వసతి, ప్రత్యేక ప్రోత్సాహకాలు అందించడం వల్లే ఇది సాధ్యమైంది. 2018 నుండి శిక్షణ పొందిన 36.48 లక్షల మంది జన్ శిక్షణ సంస్థాన్ లబ్ధిదారుల్లో 80 శాతానికి పైగా మహిళలే ఉన్నారు. దేశంలో 19 జాతీయ నైపుణ్య శిక్షణా సంస్థలు, 300 కంటే ఎక్కువ ఐటీఐలు కేవలం మహిళల కోసమే పనిచేస్తున్నాయి. అన్ని ఐటీఐలలో మహిళలకు 30 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించారు. గత 11 ఏళ్ల కాలంలో భారతదేశం తన శ్రామిక శక్తిని వేగంగా సన్నద్ధం చేసే సంస్థాగత సామర్థ్యాన్ని నిర్మించుకుంది. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ యుగంలోకి అడుగుపెడుతున్న తరుణంలో ఈ శిక్షణా వ్యవస్థ దేశ భవిష్యత్తును మార్చనుంది.