వృద్ధాప్యంలో తమను చూసుకుంటారనే షరతుతో పిల్లలకు ఆస్తిని బదిలీ చేసిన తల్లిదండ్రులు, ఆ షరతు నెరవేరకపోతే ఆ ఆస్తిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకునే హక్కు ఉంటుందని బాంబే హైకోర్టు కీలక తీర్పు ఇచ్చింది. ఈ హక్కు పొందడానికి తల్లిదండ్రులు ఆర్థికంగా బలహీనులై ఉండాల్సిన అవసరం లేదని కూడా కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
ఈ కేసును తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తి రవీంద్ర ఘుగే, న్యాయమూర్తి గౌతమ్ అంఖాద్లతో కూడిన ధర్మాసనం విచారించింది. లోయర్ పరేల్కు చెందిన 42 ఏళ్ల వ్యక్తి దాఖలు చేసిన పిటిషన్పై విచారణ సందర్భంగా ఈ తీర్పు వెలువడింది. తన 68 ఏళ్ల తండ్రికి లోయర్ పరేల్లోని ఫ్లాట్ను తిరిగి అప్పగించాలని ట్రైబ్యునల్ ఇచ్చిన ఆదేశాలను ఆయన హైకోర్టులో సవాలు చేశాడు.
కేసు వివరాల ప్రకారం, వృత్తిరీత్యా నగల వ్యాపారిగా ఉన్న తండ్రి 2005 మార్చిలో లోయర్ పరేల్లో ఒక ఫ్లాట్ను కొనుగోలు చేశారు. అనంతరం ఆయన తన భార్య, కుమారుడు, కోడలు, మనవళ్లతో కలిసి అదే ఇంట్లో నివసించారు. దాదాపు 18 సంవత్సరాల తర్వాత, 2023 మే 8న గిఫ్ట్ డీడ్ ద్వారా ఆ ఫ్లాట్ యాజమాన్యాన్ని కుమారుడి పేరుపై బదిలీ చేశారు.
అయితే ఈ బదిలీకి ఒక స్పష్టమైన షరతు కూడా పెట్టారు. తనతో పాటు 60 ఏళ్ల భార్యకు అవసరమైన ప్రాథమిక సౌకర్యాలు, వృద్ధాప్యంలో అవసరమైన సంరక్షణను కుమారుడు అందించాలని గిఫ్ట్ డీడ్లో పేర్కొన్నారు.
కానీ ఆ తర్వాత కుటుంబ సంబంధాలు క్రమంగా దెబ్బతిన్నాయని, పరిస్థితులు విషమించడంతో 2025లో తాను, తన భార్య ఇంటిని విడిచి వెళ్లాల్సి వచ్చిందని తండ్రి ఆరోపించారు. దీంతో Maintenance and Welfare of Parents and Senior Citizens Act, 2007 కింద ఏర్పాటు చేసిన ట్రైబ్యునల్ను ఆశ్రయించారు.
విచారణ అనంతరం ట్రైబ్యునల్ ఏప్రిల్ 13న కీలక ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. కుమారుడు, అతని కుటుంబ సభ్యులు 60 రోజుల్లోపు ఆ ఫ్లాట్ను ఖాళీ చేసి, తల్లిదండ్రులకు అప్పగించాలని ఆదేశించింది.
అయితే ఈ ఉత్తర్వులను కుమారుడు బాంబే హైకోర్టులో సవాలు చేశాడు. తన తండ్రి ఆర్థికంగా పూర్తిగా స్వతంత్రుడని, స్వంతంగా వ్యాపారం నిర్వహిస్తున్నారని, ఇతర స్థిరాస్తులు కూడా ఆయన పేరిట ఉన్నాయని వాదించాడు. తల్లిదండ్రులు నిరుపేదలు కాదని, తమను తాము పోషించుకోలేని స్థితిలో కూడా లేరని కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లాడు.
అయితే ఈ వాదనలను హైకోర్టు తిరస్కరించింది. సీనియర్ సిటిజన్స్ చట్టం–2007లోని సెక్షన్ 23 ప్రకారం, వృద్ధ తల్లిదండ్రుల ప్రాథమిక అవసరాలు, శారీరక సంరక్షణ అందిస్తామనే షరతుతో ఆస్తి బదిలీ జరిగి, ఆ బాధ్యతను లబ్ధిదారు నిర్వర్తించకపోతే, అలాంటి బదిలీని చెల్లనిదిగా ప్రకటించే అధికారం ట్రైబ్యునల్కు ఉందని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.
అంతేకాదు, ఈ చట్టంలోని సెక్షన్ 23 అమలుకు తల్లిదండ్రుల ఆర్థిక పరిస్థితితో ఎలాంటి సంబంధం లేదని కోర్టు పేర్కొంది. వారు ధనవంతులా, స్వయం సమృద్ధిగా ఉన్నారా అనే అంశం కాదు, గిఫ్ట్ డీడ్లో పేర్కొన్న షరతులు పాటించబడ్డాయా లేదా అన్నదే ముఖ్యమని వివరించింది. చట్టంలో పేర్కొన్న నిబంధనలు నెరవేరినప్పుడు ఆస్తి బదిలీని రద్దు చేసే అధికారం ట్రైబ్యునల్కు ఉంటుందని హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
ఈ తీర్పు వృద్ధ తల్లిదండ్రులకు చట్టపరమైన రక్షణను మరోసారి బలపరిచింది. పిల్లలపై నమ్మకంతో ఆస్తులు బదిలీ చేసే కుటుంబాలకు ఇది కీలక సందేశంగా నిలుస్తోంది. కుటుంబ బాధ్యతలను విస్మరించిన సందర్భాల్లో, తల్లిదండ్రులు తమ హక్కులను చట్టబద్ధంగా తిరిగి పొందే అవకాశం ఉందని ఈ తీర్పు స్పష్టం చేసింది.
