ఆంధ్రప్రభ కథనం ప్రకారం గత పదేళ్లలో హైదరాబాద్ నగరవ్యాప్తంగా వివిధ నివాస ప్రాంతాలలో సుమారు 55,000 పాములను స్నేక్ క్యాచర్స్ రక్షించారు. నగర విస్తీర్ణం పెరగడం, అడవులు లేదా ఖాళీ స్థలాలు కనుమరుగై కాంక్రీట్ జంగిల్ పెరగడంతో పాములు తమ ఆవాసాలను కోల్పోయి నివాస గృహాల్లోకి వస్తున్నాయి. ఏటా పాములు తారసపడే ఘటనలు సగటున 8 నుంచి 10 శాతం పెరుగుతున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు.

నగరంలో పట్టుబడిన పాముల్లో విస్తుపోయే నిజం ఏమిటంటే.. దాదాపు 76 శాతం కేవలం రెండు జాతులకు చెందినవే. అవి

నాగుపాము (Spectacled Cobra): ఇది అత్యంత విషపూరితమైనది. నగర వాతావరణానికి ఇది ఎంతగా అలవాటు పడిందంటే, డ్రైనేజీలు, శిథిలాలు, తోటల్లో ఇది సులువుగా మనుగడ సాగిస్తోంది.

జెర్రిపోతు (Rat Snake): ఇది విషం లేని పాము. ఎలుకలే ప్రధాన ఆహారంగా ఉండే ఈ పాములు, ఆహారం వెతుక్కుంటూ జనావాసాల్లోకి వస్తుంటాయి.

ఈ రెండు జాతులు నగర జీవనానికి పూర్తిస్థాయిలో అలవాటు పడిపోయాయని సీసీఎంబీ అధ్యయనం స్పష్టం చేసింది. వర్షాకాలంలో, ముఖ్యంగా అక్టోబర్ నెలలో పాములు బయటకు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. దీనికి ప్రధానంగా రెండు కారణాలు ఉన్నాయి. సంతానోత్పత్తి సమయం వర్షాల తర్వాత వచ్చే వెచ్చని వాతావరణం పాముల గుడ్లు పొదగడానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. వర్షాల వల్ల భూమిలోని బొరియల్లోకి నీరు చేరడంతో, పాములు రక్షణ కోసం బయటకు వస్తాయి. ఈ సమయంలోనే మనుషులు, పాములు ఎదురుపడే సంఘటనలు ఎక్కువగా జరుగుతుంటాయి.

చాలామంది పాములను చూడగానే భయంతో చంపేస్తుంటారు. కానీ, నగర పర్యావరణ వ్యవస్థలో పాములు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ముఖ్యంగా ఎలుకల జనాభాను నియంత్రించడంలో ఇవి ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి. ఒకవేళ నగరంలో పాముల సంఖ్య తగ్గితే, ఎలుకల వల్ల వచ్చే ప్రాణాంతక వ్యాధులు పెరిగే ప్రమాదం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.

నగరవాసులకు సూచనలు: నగరం వేగంగా విస్తరిస్తున్న క్రమంలో మనం వాటి ఆవాసాల్లోకి ప్రవేశించాం కాబట్టి, పాములు ఎదురుపడటం సహజం. ఇలాంటి సమయాల్లో అనుసరించాల్సిన మార్గాలు.. పాము కనిపించగానే భయపడి దానిపై దాడి చేయవద్దు. చాలా పాములు తమను తాము రక్షించుకోవడానికి మాత్రమే ఎదురుదాడి చేస్తాయి. ‘ఫ్రెండ్స్ ఆఫ్ స్నేక్స్ సొసైటీ’ వంటి స్వచ్ఛంద సంస్థల ఫోన్ నంబర్లను అందుబాటులో ఉంచుకోవాలి. నిపుణులు వచ్చి వాటిని పట్టుకుని సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలిస్తారు. ఇంటి చుట్టూ చెత్తాచెదారం, పాత సామాన్లు లేకుండా చూసుకోవడం ద్వారా పాములు రాకుండా నివారించవచ్చు.